Thời gian gần đây, các hợp tác xã (HTX) trên địa bàn tỉnh An Giang luôn âu lo trước tình trạng dễ dàng “đứt gãy” chuỗi liên kết với doanh nghiệp, khiến nông sản bị ùn ứ không có đầu ra ổn định. Trong khi đó, HTX đang chuyển dần từ tăng sản lượng sang nâng cao chất lượng và giá trị gia tăng. Chính vì vậy, liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ nông sản đang trở thành hướng đi tất yếu, giúp HTX nông nghiệp thoát khỏi tình trạng sản xuất manh mún, thiếu ổn định.
HTX phụ nữ Cỏ Bàng Phú Mỹ (xã Giang Thành) liên kết sản xuất giúp thành viên có thu nhập ổn định
HTX là mô hình kinh tế tập thể do người dân tự nguyện thành lập, đây là mái nhà chung của những người nông dân, nhằm mục đích hợp tác hỗ trợ giúp đỡ nhau trong sản xuất và đời sống để phát triển kinh tế hộ. Từ ý nghĩa thực tiễn đó, trong những năm qua Liên minh HTX và các sở, ngành, đoàn thể có liên quan, chính quyền địa phương đã có nhiều hoạt động phối hợp tích cực trong việc tư vấn, tuyên truyền vận động người dân tham gia vào HTX. Qua đó, đã mang lại hiệu quả thiết thực cho phát triển kinh tế hộ, đặc biệt là thông qua liên kết sản xuất trong HTX nông sản của thành viên được tiêu thụ một cách dễ dàng hơn.
Cùng với quá trình chuyển đổi sang nền sản xuất hàng hóa nhằm thích ứng với cơ chế thị trường, vai trò kinh tế tập thể mà nồng cốt là HTX đã góp phần giải quyết việc làm và công tác giảm nghèo ở địa phương. Thông qua các chủ trương, chính sách an sinh xã hội của Đảng và Nhà nước, các HTX tham gia xây dựng mô hình phát triển kinh tế hộ đã mang lại hiệu quả thiết thực. Nhất là trong vùng nông thôn, làm thay đổi tập quán sản xuất, nâng cao ý thức tự lực, tự cường, tận dụng hết tiềm năng lợi thế đất đai, lao động, ứng dụng khoa học kỹ thuật trong sản xuất, trồng trọt, chăn nuôi, tạo ra nhiều mô hình sản xuất nông nghiệp có hiệu quả.
Hiện toàn tỉnh có khoảng hơn 250/854 HTX có hợp đồng liên kết sản xuất với doanh nghiệp. Thông qua mở rộng liên kết giữa HTX, doanh nghiệp và người dân đã từng bước đổi mới, nâng cao phương thức tổ chức sản xuất, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, qua đó nâng cao giá trị sản phẩm. Bởi lẽ, với cơ chế thị trường biến động khó lượng hiện nay, người dân hiểu rõ sản xuất nông nghiệp luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro, khi sản xuất riêng lẻ sẽ dễ rơi vào vòng lặp được mùa mất giá, được giá mất mùa. HTX đồng hành giúp ổn định sản xuất và khi có sự hợp tác của doanh nghiệp, sản phẩm của HTX được mở rộng thị trường và có chỗ đứng ổn định hơn.
Thời gian qua, Liên minh HTX tỉnh phối hợp các ngành, các cấp có liên quan tham mưu nhiều chính sách, chương trình hỗ trợ HTX đổi mới hoạt động theo chuỗi giá trị đã được triển khai, từ công tác tập huấn, đào tạo đến hỗ trợ kinh phí, xây dựng mô hình, thúc đẩy giao thương, kết nối tiêu thụ sản phẩm. Riêng việc tư vấn xây dựng mô hình HTX sản xuất, kinh doanh theo chuỗi giá trị được Liên minh HTX tỉnh thực hiện từ năm 2020 đến nay với hàng trăm HTX. Đến nay, các HTX được hỗ trợ đều có những bước tiến mới trong sản xuất, kinh doanh theo chuỗi, thúc đẩy chế biến, xây dựng thương hiệu cho nhiều sản phẩm, tạo nguyên liệu tại chỗ, giảm khâu trung gian, đa dạng hóa sản phẩm phục vụ thị trường hàng hóa. Từ đó, lợi nhuận của HTX và thu nhập của thành viên được nâng cao.
Trên địa bàn tỉnh đã xuất hiện nhiều mô hình HTX liên kết đạt hiệu quả tốt như: HTX dịch vụ nông nghiệp Hiểu Phát (xã Vĩnh Phong) sản xuất tôm khô, mắm các loại cung cấp thị trường trong nước; HTX phụ nữ Cỏ Bàng Phú Mỹ (xã Giang Thành) sản xuất, tiêu thụ sản phẩm đan đát từ Cỏ Bàng; HTX GAP Cù Lao Giêng (xã Cù Lao Giêng) sản xuất, tiêu thù Xoài... cho thu nhập hàng trăm triệu đồng/năm.
Trên địa bàn tỉnh đã xuất hiện nhiều mô hình HTX liên kết đạt hiệu quả tốt, tạo ra nhiều sản phẩm đa dạng
Những mô hình trên đã chứng minh hiệu quả hướng đi mới, phù hợp với các HTX nông nghiệp hiện nay. Tuy nhiên, để việc liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị thực sự phát triển bền vững, Liên minh HTX tỉnh sẽ cố gắng phối hợp với các ngành có liên quan, các địa phương có kế hoạch phát triển cụ thể; đẩy mạnh hỗ trợ liên kết chuỗi trong phát triển các dịch vụ của HTX, cũng như định hướng phân loại cây trồng, vật nuôi sao cho phù hợp với nhu cầu của thị trường.
Quan tâm rà soát, quy hoạch phát triển nông sản theo vùng, mở rộng quy mô, nâng cao chất lượng sản phẩm các vùng sản xuất hàng hóa tập trung. Bên cạnh đó, quan tâm phát triển công nghiệp chế biến nông sản gắn với phát triển vùng nguyên liệu tập trung và tiêu thụ sản phẩm; tạo cơ chế thông thoáng để khuyến khích doanh nghiệp có tiềm lực tham gia tổ chức sản xuất theo hướng hợp tác, liên kết theo chuỗi giá trị.
